Slovakia Ring: tor, który wyrósł na kukurydzianym polu w rok

Pierwszego października 2008 roku na polu kukurydzy pod Orechovą Potôň, kilka kilometrów od Dunajskiej Stredy, wjechały koparki, a w 2009 roku tor otwarto. Grupa inwestorów i miejscowych entuzjastów z Żytniej Wyspy dostała od austriackiego architekta Hansa Rotha projekt prawie sześciokilometrowej pętli, a Słowacja, kraj fabryk Volkswagena, Peugeota i Kii, po raz pierwszy dostała stały tor wyścigowy. Trzy lata później ten sam obiekt wszedł do kalendarza mistrzostw świata samochodów turystycznych jako zastępstwo za odwołaną rundę w Argentynie.

Lokalizacja	Orechová Potôň, powiat Dunajská Streda, kraj trnawski, Słowacja
Typ	stały tor wyścigowy, jedyny tego rodzaju na Słowacji
Długość	5 922 m (wariant 4, główna konfiguracja); 5 935 m (wariant 4b z szykaną)
Konfiguracje	6 wariantów w obu kierunkach, od 2 632 do 5 922 m
Otwarcie	2009 r. (budowa od 1 października 2008 r.)
Projektant	Hans Roth, architekt z Austrii
Prosta startowa	900 m długości, 20 m szerokości; szerokość toru 12 m
Licencja	FIA stopnia 2 (wariant 4b), stopnia 3 (wariant 4)
Najszybsze zmierzone okrążenie	1:39,002, Klaas Zwart, Jaguar R5 F1, kwalifikacje Maxx Formula 2019 (wariant 4)
Najszybsze okrążenie w wyścigu	1:43,115, Andy Zuber, Dallara GP2/05, EuroBOSS 2010 (wariant 4)
Operator	Slovakia Ring Agency
Najważniejsze imprezy	FIA WTCC 2012–2016, WTCR 2018–2020, FIA GT1 2012, Blancpain GT 2014, FIA ETRC od 2017, FIM EWC 2017–2019
Status	czynny

Rok od koparki do otwarcia

Według oficjalnej historii obiektu pomysł narodził się na przełomie 2005 i 2006 roku, kiedy autorzy projektu szukali miejsca, które spełni cztery warunki: dojazd, odległość od zabudowań ze względu na hałas, dobry klimat i rozsądną odległość od Bratysławy, Wiednia i Budapesztu. Znaleźli je pod Orechovą Potôň, a operator podkreśla poparcie samorządu kraju trnawskiego i samej gminy. Budowa ruszyła 1 października 2008 roku według planów Hansa Rotha, który, jak podaje strona toru, miał na koncie podobne projekty w Austrii i na Węgrzech.

Pieniądze przyszły z zewnątrz. Zoroslav Kollár, znany na Słowacji prawnik od spraw upadłościowych i przedsiębiorca, mówił dziennikowi „Hospodárske noviny” (cytat przytacza dziennik „Štandard”): „W 2008 roku moi obecni partnerzy zaproponowali mi wejście do tego projektu. Był już wtedy gotowy do realizacji. To znaczy, że do jego wybudowania brakowało już tylko pieniędzy”. Węgierski portal Origo podał, że pierwszy etap budowy i wyposażenie techniczne kosztowały 750 mln koron słowackich, około 24,9 mln euro, a cały obiekt zajmuje około 85 hektarów. Spółką operatora toru była Slovakia Ring Agency, przemianowana później na Výcvikové zariadenie pre vodičov.

Operator uznaje 2009 rok za pierwszy oficjalny sezon toru, a 2010 za rok pierwszych dużych imprez.

Cztery horyzonty na płaskiej wyspie

Teren wokół miejscowości Orechová Potôň jest, jak pisał Origo, płaski jak deska, więc Roth zaprojektował sztuczne wzniesienia. Operator nazywa je horyzontami i liczy cztery; z trybuny F widać hamowanie do zakrętu 3 tuż po odciążeniu samochodu na grzbiecie. Dziennikarz Origo pisał po otwarciu o sztucznych pagórkach ustawionych tak, że tuż za nimi jest zakręt, co utrudnia dobranie punktu hamowania i prędkości w łuku. Prosta startowa ma 900 m długości i 20 m szerokości; dziennikarz Origo porównał jej niewidoczny koniec do odcinka autostrady przed oddaniem do użytku i zwrócił uwagę, że szeroki asfalt daje wiele miejsc do wyprzedzania.

Kształt jest prosty do opisania: trójkątna pętla zewnętrzna otacza zestaw łuków wewnętrznych, które można łączyć w sześć wariantów, a zabezpieczenia zamontowano tak, żeby dało się jeździć w obu kierunkach, co daje dwanaście konfiguracji. Wariant 4, czyli pełne 5 922 m, jest używany najczęściej; w razie potrzeby tor można podzielić na dwie osobne trasy (warianty 3 i 5) i prowadzić dwie imprezy jednocześnie. Wyścigi jeżdżą zwykle zgodnie z ruchem wskazówek zegara na wariancie 4.

Wzniesienia szybko pokazały drugą stronę. Podczas pierwszej międzynarodowej imprezy, rundy FIA GT3 European Championship w 2011 roku, pojawiły się obawy, że samochody odrywają się od nawierzchni na grzbietach, zwłaszcza między zakrętami 2 i 3. Gdy rok później przyjechały mistrzostwa świata FIA GT1, przed tym wzniesieniem ustawiono tymczasową szykanę z opon; według RacingCircuits.info była niezgrabna, nie spodobała się i w kolejnych latach z niej zrezygnowano.

Rezerwowy tor Europy

Szóstego lutego 2012 roku promotor WTCC Marcello Lotti ogłosił, że mistrzostwa świata samochodów turystycznych pojadą 29 kwietnia na Slovakia Ringu zamiast w Córdobie, gdzie rundę zaplanowaną na 8 lipca odwołano z powodu przeciągających się negocjacji z lokalnymi władzami. Lotti argumentował, że tor jest wymagający, ma nowoczesne zaplecze i leży zaledwie 170 km od Hungaroringu, gdzie seria ścigała się tydzień później. Dyrektor wykonawczy toru Tomáš Vranka mówił o dumie z goszczenia jednych z niewielu mistrzostw świata w motorsporcie. Premierę WTCC oglądało według operatora około 30 000 widzów i obiekt zalicza ją do najbardziej pamiętnych wydarzeń w swojej historii.

Ta rola zastępstwa powtórzyła się. W tym samym 2012 roku serie SRO wpisały Slovakia Ring do kalendarza po odwołaniu imprez w Chinach, tor został w kalendarzu FIA GT Series w 2013 roku i w nowej Blancpain GT Series w 2014 roku, a niemiecka ADAC GT Masters przyjechała w 2013 i 2014 roku. WTCC wracało co roku do 2016 roku, a od 2018 do 2020 roku tor gościł następcę serii, Puchar Świata WTCR.

Wyścig z 11 maja 2014 roku pokazał, jak zachowuje się ten tor w deszczu. Ulewa zaczęła się godzinę przed startem, osłabła, a potem wróciła dokładnie w chwili startu. Sébastien Loeb w Citroënie objął prowadzenie z drugiego pola, Yvan Muller dostał karę przejazdu przez aleję serwisową za falstart, a kolejni kierowcy, wśród nich Dušan Borković, John Filippi i Mehdi Bennani, lądowali w żwirze. Po sześciu okrążeniach wyjechał samochód bezpieczeństwa, wielu kierowców domagało się przerwania, i po dziewięciu okrążeniach wyścig zakończono. Loeb wygrał drugi raz w karierze w WTCC, przed José Maríą Lópezem i Norbertem Micheliszem.

Szykana, której nikt nie potrzebował

Przez dziewięć lat układ toru się nie zmieniał. Na sezon 2018 w dziewiątym zakręcie wariantu 4 dobudowano szykanę, która wydłużyła pętlę do 5 935 m (wariant 4b). Operator podaje, że wraz z rozbudową infrastruktury bezpieczeństwa dało to 9 kwietnia 2018 roku wyższą licencję FIA stopnia 2, podczas gdy wersja bez szykany ma licencję stopnia 3. RacingCircuits.info dodaje, że według stanu na dziś nowa szykana nie została wykorzystana w żadnym wyścigu, bo imprezy z kalendarza wymagają tylko niższej licencji. Jedyny czas zapisany na wariancie 4b to okrążenie kwalifikacyjne Klaasa Zwarta w Jaguarze R5 z Formuły 1 podczas Maxx Formula 2019: 1:45,932.

Ten sam Zwart tym samym samochodem przejechał wariant 4 w 1:39,002, co operator uznaje za najszybsze okrążenie w historii toru; najszybsze oficjalne okrążenie w wyścigu należy do Andy'ego Zubera w Dallarze GP2/05 z serii EuroBOSS w 2010 roku (1:43,115). Wśród samochodów turystycznych rekord ma Yvan Muller (Citroën C-Elysée WTCC, 2015, 2:05,748), wśród GT Thomas Jäger (BMW Z4 GT3, Blancpain GT Sprint 2014, 2:00,132), a najszybszym Słowakiem jest Miroslav Konôpka w Ligierze LMP2 z 2017 roku (1:52,309). Na motocyklu najszybciej jechał Patrick Hobelsberger na Hondzie CBR 1000 RR podczas Alpe Adria 2025 (2:02,444).

Ciężarówki i publiczność

Od 2017 roku na tor przyjeżdżają Mistrzostwa Europy Wyścigów Ciężarówek FIA ETRC i operator zalicza je do najliczniej odwiedzanych imprez. Rekord toru dla ciągników siodłowych ustanowił w 2017 roku Norbert Kiss w Mercedesie-Benzu Actrosie: 2:42,803. W latach 2017–2019 obiekt gościł też Mistrzostwa Świata Motocykli Wytrzymałościowych FIM EWC, a w 2015 roku na potrzeby Środkowoeuropejskiej Strefy FIA w rallycrossie powstała osobna trasa rallycrossowa: 65 proc. asfaltu i 35 proc. nawierzchni nieutwardzonej. Największa impreza krajowa, Veľká cena Slovenskej republiky, czyli Grand Prix Słowacji samochodów wyścigowych na torze, zamyka lato na Slovakia Ringu od 2010 roku; sama impreza ma tradycję sięgającą lat 70. ubiegłego wieku.

Wokół pętli wyrósł cały kompleks. Do pierwszego etapu, ukończonego w maju 2010 roku, należały 33 boksy, wieża kontrolna, trybuny, restauracja i stacja paliw; w drugim etapie powstała szkoła jazdy, dziś Centrum Bezpiecznej Jazdy; w trzecim, do maja 2012 roku, poligon terenowy i Hotel Ring; w czwartym park zwierząt Malkia (2016), Muzeum Wojskowe (2018) i Słowackie Centrum Kartingowe (2019) z torem homologowanym przez CIK-FIA. Operator podaje pojemność trybun na 6 500 miejsc; główna trybuna A jest jedyną zadaszoną.

Sezon dla amatorów

Dla kierowcy amatora Slovakia Ring jest przede wszystkim torem, na który można przyjechać własnym samochodem. Operator sprzedaje jazdy dla publiczności samochodowej i motocyklowej, race taxi, wynajem samochodów torowych, szkołę torową oraz kursy w Centrum Bezpiecznej Jazdy, a tor kartingowy z zewnętrzną pętlą o długości 1 170 m działa cały rok. Sezon wyścigowy trwa od kwietnia do października: w 2025 roku otwierał go dwudniowy wyścig górski mistrzostw Słowacji na 3 200-metrowym odcinku toru, w czerwcu jechały ciężarówki ETRC, w sierpniu Grand Prix Słowacji, we wrześniu motocykle Alpe Adria i Histo Cup, a w październiku rallycross FIA CEZ. Generalnym partnerem reklamowym toru jest OMV Slovensko.

Co roku wraca też Alpe Adria, motocyklowa seria obecna tu od 2010 roku. W pierwszy weekend września 2026 roku to właśnie jej motocykle są na torze, a stacja pogodowa operatora na stronie głównej pokazuje 25 stopni.

Kalendarium

• 2005/2006: początek projektu, wybór lokalizacji pod Orechovą Potôň.
• 1 października 2008: początek budowy według projektu Hansa Rotha.
• 2009: otwarcie toru.
• 2010: pierwsze Grand Prix Słowacji i pierwsza runda Alpe Adria; rekord wyścigowy Andy'ego Zubera w Dallarze GP2.
• 2011: FIA GT3 European Championship, pierwsza impreza międzynarodowa.
• 29 kwietnia 2012: pierwsza runda FIA WTCC, zastępstwo za Argentynę; około 30 000 widzów.
• 2012: FIA GT1 World Championship z tymczasową szykaną z opon.
• 2013–2014: FIA GT Series, ADAC GT Masters, Blancpain GT Series.
• 2015: budowa trasy rallycrossowej dla FIA CEZ.
• 2017: pierwsze Mistrzostwa Europy Ciężarówek FIA ETRC i FIM EWC.
• 9 kwietnia 2018: licencja FIA stopnia 2 dla wariantu 4b z nową szykaną.
• 2018–2020: FIA WTCR.
• 2019: rekord toru Klaasa Zwarta (1:39,002); otwarcie centrum kartingowego.